De ultieme ukelele-koopgids

Vier dingen bepalen echt met welke ukelele je thuiskomt: de maat, het hout, het merk en je budget. Deze gids loopt ze alle vier langs, vertelt je waar je koopt en wat je moet checken zodra hij binnen is, en zet daarna de ukeleles op een rij die ik zelf gespeeld heb en met een gerust hart kan aanraden.

Spring meteen naar de geteste keuzes als je de uitleg liever overslaat.

Welke ukelelematen zijn er?

Er zijn vier hoofdmaten, plus de sopranissimo die met zo’n 16 inch (40 cm) nog kleiner is en steeds meer aanhang krijgt.

De sopraan is de ukelele die de meeste mensen voor zich zien. De concert is iets groter en handelbaarder, en daarom stuur ik beginners meestal die kant op. De tenor neigt naar de diepte van een klassieke gitaar en is wat de meeste profs spelen, James Hill voorop. De bariton is het buitenbeentje: hij is anders gestemd, klinkt gitaarachtig en is het minst populair om precies de redenen waarom mensen een uke kopen. Mijn gids bariton-ukelele pleit er toch voor.

Wil je de volledige vergelijking? Ik leg per maat uit hoe hij klinkt en aanvoelt en welke bij welke speler past, in de gids ukelelematen vergeleken.

Welk hout kies je?

Ukeleles worden van allerlei hout gebouwd: monkeypod, mahonie, mango, koa, palissander, ceder, acacia. Drie daarvan dekken het meeste van wat je in een winkel echt tegenkomt.

• Koa is bij uitstek het Hawaïaanse hout, dus de meeste ukeleles die op Hawaï gemaakt worden gebruiken het. Mooie nerf, heel warme klank, te vinden op de duurdere instrumenten.
• Mahonie is de standaard in het middensegment. Klinkt iets zachter dan koa en is een stuk goedkoper, al blijft massief mahonie prijzig.
• Vurenhout duikt op bij goedkopere instrumenten, zoals de Mahalo’s.

Massief of gelamineerd?

Massief betekent dat het hout dat je aan de buitenkant ziet, door en door hetzelfde hout is. Gelamineerd betekent goedkoper hout binnenin met een dun laagje mooier hout aan de buitenkant, waarbij die buitenlaag vooral een kwestie van uiterlijk is. Een laminaat-ukelele is betaalbaarder en heeft minder last van schommelingen in de luchtvochtigheid. Een massief houten ukelele resoneert meer en zijn klank gaat meestal open naarmate het instrument ouder wordt. Geen van beide is fout, ze passen gewoon bij andere situaties en budgetten.

Welk merk kies je?

Dit is echt lastig af te bakenen, want er zijn genoeg goede bouwers. De namen die je moet kennen zijn Kala, Mahalo, Lanikai, Pono, Kamaka, Luna, Cordoba en Kanilea. Pono, Kamaka en Kanilea zitten in het hogere segment. Kala bestrijkt het hele bereik van beginner tot serieuze speler, maakt heel degelijke starterssets en is bijna overal te vinden, en daarom staat het merk zo vaak in mijn keuzes hieronder.

Wat ik zou vermijden is de merkloze ukelele uit de koopjesbak. Dat zijn de exemplaren die hun stemming niet vasthouden. Niets maakt een nieuwe hobby sneller kapot.

Hoeveel geef je uit?

Goede ukeleles beginnen rond de $100. Een verstandig beginnersbudget is ongeveer $80 tot $150. Daaronder wordt het onbetrouwbaar. Alles wat voor $30 of minder verkocht wordt is meestal speelgoed en geen instrument. Ben je serieus van plan te gaan spelen, sla de startersets van $20 tot $50 dan over en begin met een fatsoenlijke uke van $100. Hij blijft gestemd, hij speelt ook hogerop de hals zuiver, hij is leuker, en dus pak je hem veel vaker op.

Zit je daar ruim boven, dan wordt het moeilijk om nog een echt slechte ukelele te vinden. Alles daartussenin is een prima keuze.

Waar koop je er een en waar let je op

De gemiddelde muziekwinkel bij jou in de buurt is niet per se een goede ukelelewinkel. Ik woon toevallig vlak bij een uitstekende zaak die Kala’s uit de topserie op voorraad heeft, maar ik ben in genoeg winkels geweest waar niets anders staat dan Mahalo’s in alle kleuren van de regenboog, uitgekozen om zo veel mogelijk mensen aan te spreken en niet om goed te spelen. Zijn de opties bij jou in de buurt mager, koop dan online. Ik heb steevast goede ervaringen met TheUkuleleSite, vroeger Hawaii Music Supply, die vriendelijk zijn en instrumenten netjes afgesteld versturen. Ik heb daar mijn tenor Kala in limited edition gekocht, met massief ceder bovenblad en gouden acacia achterblad en zijkanten, en ik ben er nog steeds gek op.

Nog een eerlijke waarschuwing over goedkoop online bestellen. Ik heb door de jaren heen aardig wat goedkopere ukeleles rond de $50 gekocht en minstens de helft kwam binnen zonder enige afstelling. Het gebruikelijke symptoom is dat het ding gewoon niet gestemd blijft. De gebruikelijke oorzaak zijn losse stemknoppen. De schroefjes op de stemknoppen aandraaien lost het meestal op, dus raak niet in paniek zodra je nieuwe ukelele zich misdraagt. Zakt de stemming daarna nog steeds, dan loopt mijn gids over een ukelele die niet gestemd blijft de andere vijf oorzaken langs.

Goede snaren doen meer dan je denkt

Als deze gids je naast het budget nog één ding leert, laat het dan dit zijn. Heeft een ukelele zwarte snaren die plasticachtig aanvoelen, dan valt de klank je tegen. Goede nylonsnaren kosten ongeveer $10 en ze veranderen een goedkoop instrument compleet. De twee bekendste merken zijn Aquila (sopraan, concert, tenor, bariton) en D’Addario (sopraan, concert, tenor, bariton), allebei goed in stabiliteit, levensduur en die warme traditionele klank. Meer details staan in mijn gids over de beste snaren voor je ukelele.

Kom je van de gitaar?

Even zonder omhaal: een ukelele is geen kleine gitaar. Je gebruikt meestal geen plectrum. Twee snaren minder maakt ook niet automatisch alles makkelijker, want sommige grepen zijn juist onhandiger. Het is een ander instrument met eigen gewoontes. Mijn gids ukelele en gitaar vergeleken behandelt wat je meeneemt en wat niet, inclusief de bariton, die gestemd is als de vier hoogste snaren van een gitaar.

Welke ukelele je koopt, voor elk budget

Hieronder staan ukeleles die ik zelf in handen heb gehad: vastgehouden, bespeeld en echt gerecenseerd. Eerlijk is eerlijk, goede budgetukeleles zijn moeilijk te vinden. De exemplaren hier zijn de enige die ik in dat segment met een gerust hart kan aanraden.

Budgetkeuzes

• Strong Wind Soprano (absoluut budget)
• Kala Makala Waterman Soprano
• Makala MK-S Soprano (Acacia)
• Kala KA-15S Soprano
• Kala LTP-S Soprano starterspakket
• Kala KA-C Concert

Een stap hoger

• Kala KA-PWT Pacific Walnut Tenor
• Kala KA-BMB-S Soprano van massief bamboe
• Kala KA-BMB-C Concert van massief bamboe
• Kala KA-BMB-T Tenor van massief bamboe

Premiumkeuzes

• Kala KA-EBY-TE Striped Ebony Tenor
• Lanikai ACST-S Soprano
• Oscar Schmidt OU6K-A Tenor (koa)
• Ohana TK-50ME (high-end)

Liever een goedkope die toch goed speelt? Mijn gids beste goedkope ukeleles gaat specifiek over dat segment.

Is hij binnen? Doe dan deze drie dingen

1. Stem hem. Een nieuwe ukelele staat flink vals en de snaren blijven zo’n week uitrekken. Gebruik het gratis stemapparaat van UkuTabs en reken erop dat je in het begin een paar keer per sessie moet bijstemmen.
2. Controleer de stemknoppen. Houdt hij geen toon vast, draai dan eerst de schroefjes op de stemknoppen aan voordat je denkt dat het instrument kapot is.
3. Speel iets. Leer vier basisakkoorden voor ukelele en ga meteen door naar je eerste nummer. Er zijn duizenden makkelijke ukelelenummers om uit te kiezen.

Veelgestelde vragen

Kies er een uit en ga spelen

Hou het simpel: een concert of sopraan van een bekend merk voor rond de $100, goede snaren erop, en dan kun je jaren vooruit. Zodra hij binnen is, stem je hem met het gratis stemapparaat, loop je mijn tien tips voor beginners door en ga je je eerste nummer spelen. Neem gerust contact met me op als je meer wilt weten over het kiezen van de juiste ukelele voor jou.

Sommige links op deze pagina zijn Amazon-affiliatelinks. Als Amazon-partner verdient UkuTabs aan in aanmerking komende aankopen, zonder extra kosten voor jou.