Een ukelele vasthouden

Sinds ik video’s post op het UkuTabs YouTube-kanaal, is de vraag die ik het vaakst krijg hoe je een ukelele goed vasthoudt. Moeilijk is het niet, maar een ontspannen, uitgebalanceerde houding maakt al het andere makkelijker, van akkoorden die schoon klinken tot een uur spelen zonder pijn. Zo doe ik het precies, plus de paar fouten die je beter kunt vermijden.

De korte versie: leg de ukelele tegen je borst, houd hem daar met de onderarm van je aanslaghand en laat je greephand vrij om te bewegen. Alles hieronder is alleen het detail dat dat comfortabel maakt.

Hoe je een ukelele oppakt

Pak een ukelele altijd op bij de hals, daar waar de hals in de klankkast overgaat. Zwaai hem niet rond aan de kop en til hem niet op door in het klankgat te grijpen, want allebei kunnen ze op den duur de hals of de klankkast kromtrekken. Het klinkt overdreven, maar een ukelele is een lichte, holle doos en hij buigt makkelijker dan je zou denken.

Hoe je hem tegen je lichaam houdt

Houd de ukelele tegen je borst met de onderarm van je aanslaghand, niet met je greephand. Er is niet één juiste manier, dus mik op ontspannen en comfortabel in plaats van stijf. Dit is de houding die ik aanleer:

1. Leg de klankkast van de ukelele tegen je borst.
2. Leg de onderarm van je aanslaghand over de bovenrand van het onderste deel van de klankkast om hem zachtjes op zijn plek te klemmen.
3. Houd die elleboog om te beginnen op ongeveer 90 graden. Tijdens het spelen gaat hij vanzelf verder open, dus probeer hem daar niet vast te zetten, anders belast je je arm en je rug.
4. Test je grip: laat de hals even los. Blijft de ukelele vanzelf zitten, dan zit het goed.

Glijdt hij weg, klem dan iets steviger, maar knijp niet in de hals zelf, want als je die buigt trek je de snaren uit de stemming.

Zoek de hoek die bij jou past

Er is niet één juiste hoek, dus kantel de ukelele tot het natuurlijk voelt. Sommige spelers houden hem horizontaal, anderen kantelen de hals iets omhoog om lastige akkoorden makkelijker te pakken. Pas het tijdens het spelen gerust aan, zodat je hand nooit hoeft te wringen voor een greep.

Maak je greephand vrij

Je greephand hoort nooit het gewicht van de ukelele te dragen, want die is bezig met akkoorden. Doet je vasthoudende arm zijn werk, dan is je greephand vrij om boven de snaren te zweven.

Zet je duim achter de hals, ergens tussen de topkam en de derde fret, het liefst met het kussentje van je duim op de achterkant in plaats van eroverheen geklemd, want zo hebben je vingers meer ruimte om over de snaren te reiken. Eerlijk is eerlijk: ik leg mijn duim meestal over de hals, omdat mijn vingers lang genoeg zijn om te reiken en het gewoon lekker voelt, dus verklap dat niet aan mijn moeder. Vouw je andere vingers om de voorkant, zodat ze parallel aan de frets staan en er net boven zweven, klaar om te grijpen naar de basisakkoorden voor ukelele.

Houd je aanslagarm ontspannen

Houd de elleboog van je aanslaghand van je lichaam af, zodat er een rechte lijn loopt van je elleboog naar je pols. Klem hem niet tegen je zij. Een losse, open aanslagarm zorgt ervoor dat je een strak ritme kunt vasthouden zodra je met de ultieme strumgids aan je strumtechniek gaat werken.

Zittend of staand

Dezelfde houding werkt zittend en staand, dus begin zittend, want dat is het makkelijkst. Laat de klankkast op je been rusten en tegelijk tegen je borst, en laat je onderarm hem op zijn plek zetten. Staand leun je op je onderarm om de ukelele tegen je borst te klemmen, wat prima gaat voor een nummer of twee. Duurt het langer, dan is een ukelele-riem het waard. Die maakt je greephand echt helemaal vrij, omdat de riem het gewicht draagt in plaats van je arm. Veel ukeleles hebben geen riemknop, dus een riem met een haakje in het klankgat of een clip-on riem met twee knoppen is de makkelijke oplossing.

Kleinere spelers hebben het zittend ook makkelijker. Worstelt een kind of iemand met korte armen ermee, dan ligt een sopraan dichter tegen het lichaam dan een groter formaat. Een riem helpt daar net zo goed.

Linkshandige spelers

Voelt links spelen natuurlijker, doe het dan. De meeste mensen zijn rechtshandig, maar er is niets mis met linkshandig zijn. De tool met akkoorddiagrammen en het stemapparaat hebben allebei een linkshandige modus, zodat je elke greep gespiegeld ziet. Wil je de instructies liever niet in je hoofd omdraaien, dan kun je de ukelele opnieuw besnaren zodat de volgorde van de snaren omdraait.

Veelgemaakte fouten

Voelt er iets niet goed, dan is het meestal een van deze. Hier is voor elk de snelle oplossing.

Veelgestelde vragen

Ligt je ukelele nog niet lekker?

Meer is het echt niet. Een houding waar je niet over hoeft na te denken geeft je ruimte om je op de muziek te richten, en daar gaat het uiteindelijk om. Neem gerust contact met me op als je meer wilt weten over het vasthouden van je ukelele. Zodra je grip natuurlijk voelt, is de volgende stap je ukelele stemmen en mijn tips voor beginners doornemen.