Bardzo krótka historia ukulele

Ta bardzo krótka historia ukulele pochodzi pierwotnie z UkuleleHunt. Napisał ją Alistair Wood, a publikuję ją za jego zgodą. Wielkie dzięki, że pozwolił mi ją tu wrzucić! Jeśli szukasz obszernego i dokładnego opracowania, zajrzyj na stronę Johna Kinga i jego Nalu Music. Poniżej znajdziesz bardzo krótką, a czasem nie do końca dokładną historię ukulele.

Historia ukulele zaczyna się w Europie

W XVIII wieku istniała już długa tradycja instrumentów strunowych z progami. Większe gitary i lutnie doczekały się mniejszych wersji, które szczególnie upodobali sobie muzycy pływający po morzach. W Portugalii gitara skurczyła się do rozmiaru “machete” i zachowała kształt ósemki. Chociaż przy tak niewielkiej skali ten kształt nie był już do niczego potrzebny.

W 1879 roku statek Ravenscrag wypłynął na Hawaje z czterema portugalskimi stolarzami na pokładzie. Zaczęli tam budować instrumenty dla biednej, wiejskiej ludności wysp. Instrumentem, który naprawdę się przyjął, była nowa wersja machete.

Sporo prawdy z mitologii wokół ukulele zwyczajnie nam przepadło. Skąd wzięła się nazwa? A co ze strojeniem? I dlaczego akurat “skacząca pchła”? Jedno w historii ukulele jest pewne: instrument podbił hawajską rodzinę królewską i Hawajczyków w ogóle. Na początku XX wieku ukulele było już mocno zakorzenione jako ich instrument narodowy.

Biznesmeni ukradli Hawaje Hawajczykom

Po aneksji Hawajów przez USA, czyli wtedy, kiedy “biznesmeni ukradli Hawaje Hawajczykom”, jak ujmuje to Bob Brozman, nowi władcy zapalili się do sprzedawania archipelagu kontynentalnej Ameryce jako tropikalnego snu o wyspach. Ich wielkim pokazem była Panama-Pacific International Exposition w 1915 roku. Muzyki granej na ukulele było tam mnóstwo, a swoje instrumenty prezentował Jonah Kumalae. To rozpaliło boom na ukulele w latach 20. wśród ludzi marzących o ucieczce na mityczną wyspę.

Potem historia ukulele zaczęła się oddalać od czysto hawajskiej ciekawostki. Instrument wrósł w kulturę muzyczną tak mocno, że na początku lat 30. większość nut fortepianowych miała nadrukowane diagramy akordów ukulele. Dzięki Ukulele Ike wizerunek ukulele wywrócił się niemal do góry nogami i zaczął się kojarzyć z zadymionymi barami, kapeluszami trilby i jazzującymi piosenkami.

Rozkwit w brytyjskich music hallach

Kiedy w 1929 roku runęła Wall Street, amerykańska gospodarka poleciała w dół. Popularność ukulele razem z nią.

Za to w Wielkiej Brytanii ukulele zaczęło się przebijać w music hallach. Tamtejsi muzycy woleli głośniejsze i ostrzej brzmiące banjolele. Największą gwiazdą epoki był George Formby, a jego bicie na banjolele to była kwintesencja brzmienia drugiej wojny światowej. Formby dał historii ukulele porządnego kopa.

Druga wojna światowa przyniosła też odrodzenie ukulele w Stanach. Żołnierze wracali z Hawajów z ukulele przywiezionymi na pamiątkę. Po wojnie przyłączenie wysp do USA jako oficjalnego stanu było idealną okazją, żeby to uczcić biciem w struny.

Rozpędzona konsumpcyjna gospodarka Stanów lat 50. zalała sklepy masowo produkowanymi plastikowymi towarami. Ukulele było idealnym instrumentem do sprzedawania dzieciom na wielką skalę. Maccaferri, producent gitar jazzowych, rzucił się na tę okazję i wypuścił serię plastikowych ukulele.

Arthur Godfrey i Tiny Tim

Podbiła to jeszcze telewizyjna gwiazda Arthur Godfrey, który grał na ukulele. Tak narodził się drugi boom na ukulele.

Ścieżką dźwiękową dla lecącej w dół popularności ukulele w latach 60. i 70. była dużo mniej porywająca postać: Tiny Tim.

Przez większość lat 90. na scenie alternatywnej rządziły klasyczne gitarowe kapele. W reakcji na to w pierwszej dekadzie XXI wieku urosła akustyczna alternatywa, która sięgała po bardziej eklektyczne brzmienia i mniej oczywiste instrumentarium. Ukulele znalazło w tym brzmieniu swoje miejsce dzięki zespołom takim jak “The Magnetic Fields”.

Internet znowu rozkręca popularność ukulele

Do powrotu popularności ukulele przyczyniły się dwa bardzo ważne trendy. Pierwszym było pojawienie się internetu, a zaraz po nim ogromny wzrost importu z Chin i z Dalekiego Wschodu. Internet pokazał muzykę graną na ukulele mnóstwu ludzi. Dzięki temu lawinowo urosła liczba osób, które sięgnęły po instrument zainspirowane innymi, takimi samymi jak one. Wielu gra dla własnej przyjemności, a nie dla wielkiej kariery.

Historia ukulele pisze się dalej

Śmiało skontaktuj się ze mną, kiedy tylko potrzebujesz więcej informacji o historii ukulele, bo to naprawdę jest tylko krótki przegląd.

Skoro już tu jesteś, chcesz poznać też części ukulele?