Kapodaster do ukulele: co robi i jak go używać

Kapodaster pozwala podnieść strój ukulele bez uczenia się nowych akordów. Zaciśnij go w poprzek progu, a każda struna zabrzmi wyżej, więc łatwe chwyty, które już znasz, nagle grają w nowej tonacji. Poniżej znajdziesz, co robi kapodaster, kiedy po niego sięgnąć, jak go używać i jak wybrać właściwy typ.

Czym jest kapodaster?

Słowo kapodaster pochodzi od włoskiego capotasto, czyli “głowa podstrunnicy”. To małe narzędzie, które zapinasz wokół gryfu ukulele, żeby przycisnąć wszystkie struny do tego samego progu. W praktyce robisz więc kapodastrem bar na tym konkretnym progu, zamiast robić go palcem.

Ciekawostka historyczna: Giovanni Battista Doni użył tego terminu po raz pierwszy w swoich Annotazioni w 1640 roku, choć samych kapodastrów zaczęto zapewne używać wcześniej, w XVII wieku. Pierwszy opatentowany kapodaster zaprojektował James Ashborn z Wolcottville w stanie Connecticut w USA.

Co da się zrobić z kapodastrem do ukulele?

Skoro już wiesz, czym to jest, pewnie chcesz wiedzieć, do czego służy. Kapodaster podnosi strój instrumentu i pozwala grać w różnych tonacjach bez całego zamieszania z przekręcaniem kołków, żeby nastroić ukulele wyżej, albo z transponowaniem akordów.

Przykład: standardowe strojenie ukulele (GCEA) nazywa się też strojeniem “C”. Pamiętając, że kolejność dźwięków to A A# B C C# D D# E F F# G G#, kapodaster na drugim progu zamieni strojenie twojego ukulele w strojenie “D”, dwa półtony wyżej.

Żeby to zilustrować, spójrzmy na dwa podstawowe akordy ukulele: C i G. Dwa bardzo znane chwyty, odpowiednio 0003 i 0232 (zobacz: jak czytać diagramy akordów). Zwykle grane w piosenkach w tonacji C.

Kiedy założysz kapodaster na drugi próg (capo 2 albo capo II), strój, czyli wysokość całego ukulele, przesuwa się o dwa półtony w górę. Zagraj te same chwyty co wyżej, a akordy, które naprawdę grasz, to teraz D i A.

Kapodaster przydaje się też wtedy, gdy chcesz bliżej dopasować się do skali głosu wokalisty. Podniesienie stroju ukulele o jeden czy dwa półtony często wystarczy, żeby wokaliście śpiewało się wygodniej.

Tabela pozycji kapodastra na ukulele

Każdy próg podnosi dźwięk o jeden półton. Zaciśnij kapodaster tuż za progiem, zagraj swoje normalne chwyty, a zabrzmią wyżej o tyle, ile pokazuje tabela. Kapodaster na 2. progu zamienia więc twój chwyt C w D.

Powyżej 7. progu odstępy między progami robią się bardzo ciasne, a ukulele zaczyna brzmieć cienko, więc większość grających trzyma się zakresu od 1 do 5. Kiedy już wiesz, w jakiej tonacji wylądowałeś, darmowe narzędzie do tonacji ukulele wypisze wszystkie akordy, które do niej należą. Kapodaster na 2. progu z chwytami C wrzuca cię na przykład w D-dur. Teorię za tym wszystkim tłumaczy mój przewodnik po tonacjach ukulele.

Kiedy używa się kapodastra do ukulele?

Są dwa główne powody, dla których możesz chcieć sięgnąć po kapodaster. Pierwszy to podniesienie piosenki do innej tonacji, żeby pasowała do twojej skali głosu.

Drugi jest taki. Na UkuTabs zobaczysz czasem na początku piosenki dopisek “alternative version”. To znaczy, że możesz spróbować transponować piosenkę w dół, żeby łatwiej się ją grało.

Na przykład: transpozycja o 1 półton w dół zamienia A#m w Am, który gra się dużo łatwiej. Jeśli jednak grasz razem z oryginalnym nagraniem, nie zabrzmi to dobrze. Żeby wrócić do tej samej tonacji, możesz założyć kapodaster na pierwszy próg i dalej grać akord Am. Jesteś wtedy w tej samej tonacji co nagranie, a akordy są dużo łatwiejsze do zagrania. Nie wszystkie akordy wrzucane razem z piosenkami na UkuTabs wymagają kapodastra. To ty decydujesz, czy chcesz transponować tonację i użyć kapodastra, czy nie.

Czy potrzebuję kapodastra do ukulele?

To osobisty wybór. Sam sporo używałem kapodastra, kiedy zaczynałem grać na ukulele, ale dziś nie używam go wcale. Kiedy zrobisz postępy, nauczysz się grać ten akord A#m. Mnie samemu łatwiej gra się piosenki, gdy nie polegam na kapodastrze. Mimo wszystko dla początkujących na ukulele to świetne narzędzie, bo pozwala zagrać dużo szerszy zakres piosenek dzięki połączeniu transpozycji z kapodastrem.

Jakie są rodzaje kapodastrów?

Kapodaster sprężynowy

To zdecydowanie mój ulubiony typ kapodastra. Uchwyt działa na sprężynę i pozwala szybko, jedną ręką, zmieniać pozycję kapodastra na gryfie. Nie da się jednak wyregulować nacisku na struny, a sam kapodaster bywa dość masywny. Radzę rozejrzeć się wśród kilku marek, które oferują ten typ kapodastra. Kyser to znana marka, która sprzedaje bardzo porządny kapodaster do ukulele/banjo, kosztuje jakieś 25 do 30 dolarów. Są jednak tańsze opcje, na przykład ten poniżej 10 dolarów, który ma 5 gwiazdek na Amazonie.

Kapodaster zaciskowy C-clamp

Na rynku zaciskowych kapodastrów do ukulele jest jeden duży gracz: kapodaster do ukulele od Shubba, dostępny w różnych kolorach. Kapodaster typu C-clamp pozwala regulować nacisk na struny małą śrubką. Żeby założyć go na ukulele, musisz użyć dźwigni. Te kapodastry są bardzo solidne, niezawodne i kompaktowe. Są jednak też najdroższe ze wszystkich.

Kapodaster elastyczny albo na gumkę

Kiedyś były to najtańsze kapodastry na rynku, ale ostatnio podrożały. Kupisz taki za tyle samo, co kapodaster sprężynowy albo zaciskowy. Są bardzo lekkie i trzymają się ukulele na systemie ząbków albo na gumkach, którymi dociskasz struny. Niska cena i mały rozmiar to plusy, ale większość z nich jest bardzo kiepskiej jakości, rozstraja struny i szybko się psuje. Jim Dunlop ma przyzwoity elastyczny kapodaster do ukulele.

NS Ukulele Capo Pro

To jeden z nowszych kapodastrów: dedykowany kapodaster do ukulele od D’Addario (znanego też jako Planet Waves). Jest bardzo lekki, zrobiony z aluminium i zajmuje na gryfie ukulele dużo mniej miejsca niż pozostałe (poza kapodastrem elastycznym). Po założeniu niełatwo go przesuwać po gryfie, ale to jedna z niewielu wad. PW-CP-12 NS to najnowszy model.

Mam kapodaster gitarowy. Mogę go też użyć?

Jasne, że możesz, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby użyć kapodastra od swojej gitary. Mam czarny kapodaster gitarowy Jim Dunlop 88B. Sprawdza się bez zarzutu, ale przyznam, że rzadko go już używam. Jeśli planujesz regularnie grać na ukulele z kapodastrem, wziąłbym kapodaster zaprojektowany specjalnie do ukulele.

Moja rada: używaj go pod swój głos, a nie do omijania akordów

Kapodaster potrafi się mocno przydać, ale radzę używać go tylko po to, żeby zmienić tonację ukulele pod swój głos. Oryginalne akordy graj naprawdę. Staraj się nie uzależniać od kapodastra przy uczeniu się piosenek. Jeśli trafisz na piosenkę z nieznanym akordem, diagram akordu zawsze znajdziesz na górze każdej piosenki, możesz też kliknąć akord tutaj na UkuTabs. Jeśli to nie jest piosenka z UkuTabs, skorzystaj z biblioteki akordów UkuTabs, żeby sprawdzić, jak zagrać ten akord, albo poczytaj o podstawowych akordach ukulele, które powinien znać każdy grający.

FAQ: kapodaster do ukulele

Załóż kapodaster i usłysz nową tonację

Zaciśnij kapodaster na 2. progu, zagraj swoimi zwykłymi chwytami piosenkę, którą już znasz, i posłuchaj, jak wskakuje w jaśniejszą tonację. Dobrze sprawdza się do tego Somewhere Over The Rainbow. Tysiące innych znajdziesz na liście łatwych piosenek na ukulele. Chwyty sprawdzisz w bibliotece akordów, narzędzie do tonacji ukulele pokaże, co pasuje do tonacji, w której właśnie jesteś, a stroik do ukulele pozwoli ci najpierw nastroić instrument. Jeśli potrzebujesz więcej informacji o graniu z kapodastrem, śmiało skontaktuj się ze mną.

Niektóre linki na tej stronie to linki afiliacyjne Amazon. Jako uczestnik programu Amazon Associates, UkuTabs zarabia na kwalifikujących się zakupach bez dodatkowych kosztów dla ciebie.