Jak naprawić brzęczenie ukulele

Pewnie znasz ten problem: twoje ukulele brzęczy. Przy szarpaniu struny albo biciu w struny wydaje wyjątkowo irytujący dźwięk, takie bzzzzz albo grzechotanie. Na szczęście w większości przypadków przyczynę brzęczenia da się łatwo znaleźć. Sama naprawa brzęczącego ukulele zajmuje tylko kilka minut.

Co najczęściej powoduje brzęczenie ukulele? Jak znaleźć źródło brzęczenia? I jak je naprawić? Część napraw jest bardzo prosta, ale kilka z nich jest nieco trudniejszych i wiąże się z trwałą modyfikacją ukulele. Jeśli nie czujesz się z tym pewnie, zanieś instrument do lokalnego sklepu muzycznego.

Najpierw jedno: ten przewodnik dotyczy brzęczenia i grzechotania. Jeśli zamiast tego dźwięk ucieka ci za nisko albo za wysoko, sprawdź przewodnik po ukulele, które nie trzyma stroju.

Brzęczy ukulele czy ty?

Najważniejszym czynnikiem wpływającym na brzmienie twojego ukulele jesteś ty. Jeśli brzęczenie pojawiło się dopiero niedawno, możesz pominąć tę sekcję. Jeśli dopiero zaczynasz grać i brzęczenie towarzyszy ci od zawsze, czytaj dalej!

Upewnij się, że dociskasz struny do podstrunnicy wystarczająco mocno. Nie przyciskaj za mocno, bo tylko rozbolą cię palce. Z drugiej strony palce nie mogą też leżeć na strunach zbyt luźno, bo wtedy struna drga w niekontrolowany sposób i zaczyna brzęczeć.

Grając dźwięk albo akord, nie stawiaj palców pośrodku między dwoma progami ani bezpośrednio na progu. Postaw palec tuż za progiem. Dzięki temu dużo łatwiej dociśniesz struny, a przy okazji może się okazać, że irytujące brzęczenie zniknie od razu.

Nie pozwól, żeby palce dotykały strun, których nie powinny. To niemal na pewno skończy się wytłumionymi albo brzęczącymi strunami. Trening czyni mistrza!

Najważniejsza wskazówka? Zwolnij. Kiedy dopiero zaczynasz grać na ukulele, graj akordy i zmieniaj je powoli. Możesz nawet trochę przesadzić z tą powolnością, dopóki nie opanujesz chwytów. Szarpnij struny jedna po drugiej i poprawiaj ułożenie palców, aż każda struna zabrzmi czysto. Nie spiesz się, opanuj akordy w wolniejszym tempie, a potem stopniowo przyspieszaj.

Skup się na koordynacji prawej i lewej ręki. Obie dłonie powinny poruszać się razem, w harmonii. Jeśli oderwiesz rękę od gryfu, zanim skończysz szarpnięcie, dźwięk zostanie wytłumiony i całość nie zabrzmi dobrze.

Ukulele brzęczy? Nadal? W takim razie szukamy dalej!

Znajdź, rozpoznaj i napraw brzęczenie

Jeśli technika jest w porządku, szarpnij albo uderz w puste struny (bez przyciskania czegokolwiek na gryfie) i uważnie posłuchaj, skąd dochodzi brzęczenie. Jego źródłem mogą być kołki strojące (główka), próg zerowy, siodełko, mostek, pudło rezonansowe albo progi (= brzęczenie strun). Może to być też kombinacja kilku części.

Główka

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Wytłum struny, przytrzymując je dłonią, i potrząśnij ukulele. Słychać grzechotanie dochodzące z główki.

• Najczęstszą przyczyną są poluzowane metalowe elementy na główce albo pudle
• Sprawdź, czy grzechoczą kołki strojące: jeśli tak, dokręć ich śrubki
• Przekładnie mogą być zużyte i wymagać wymiany
• Przytnij końcówki strun, jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś
• Jeśli masz inne metalowe elementy, dokręć śrubki także przy nich

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Ukulele nie brzęczy, gdy robisz bar na pierwszym progu. Gdy naciśniesz struny za progiem zerowym (tuż przed kołkami strojącymi), słyszysz brzęczenie.

• Struny drgają w rowkach progu zerowego
• Rowki w progu zerowym są pewnie zbyt płaskie (zobacz diagram)
• Napraw to, spiłowując rowek pod kątem
• Dzięki temu pojedynczy punkt nacisku będzie mniejszy

Pudło

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Po dokręceniu wszystkich śrubek nadal słychać grzechotanie, gdy potrząsasz ukulele z wytłumionymi strunami.

• Poszukaj drobnego pęknięcia w pudle, które może drgać. Jeśli je znajdziesz, przytrzymaj palec na pęknięciu i uderz w struny, żeby sprawdzić, czy to właśnie ono powoduje brzęczenie. Jeśli tak, zanieś instrument do sklepu, bo naprawą musi się zająć lutnik. Tymczasowo możesz wypełnić pęknięcie małym kawałkiem drewna albo paskiem papieru
• W środku ukulele może być coś luźnego: latarką i lusterkiem sprawdź, czy nie ma tam poluzowanego kabla (ukulele elektryczne) albo innych luźnych rzeczy

Podstrunnica i gryf

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Ukulele brzęczy, gdy grasz na pustych strunach, a przestaje, gdy robisz bar na pierwszym progu.

• Przyczyną mogą być zużyte struny: spróbuj je wymienić
• Może próg zerowy jest za niski. Podłóż pod niego mały pasek papieru, w przeciwnym razie naprawę trzeba zlecić fachowcowi
• Zajrzyj też do sekcji “Główka” powyżej, gdzie opisane są problemy z progiem zerowym

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Struny brzęczą wzdłuż podstrunnicy, a brzęczenie robi się wyraźniejsze, gdy grasz wyżej albo niżej na gryfie.

• Twój action jest pewnie za niski. Najprostsza naprawa to podłożenie paska papieru pod siodełko, żeby je podnieść. To podniesie action i powinno powstrzymać brzęczenie struny. Trochę jednak ograniczy drgania przenoszone na pudło, więc instrument zagra ciszej
• Możesz też kupić nowe siodełko i zamontować je samodzielnie (to wykonalne). Dopasuj je do swojego ukulele papierem ściernym i wyreguluj action

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Struny ukulele brzęczą, gdy grasz określone dźwięki na podstrunnicy.

• Spiłuj progi w miejscu, w którym pojawia się brzęczenie
• Jeśli nie chcesz trwale modyfikować ukulele, możesz zrobić to samo co przy poprzedniej naprawie (podnieść action)

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Gdy dobrze przyjrzysz się gryfowi ukulele, widzisz, że jest wygięty (wypukło albo wklęsło).

• Główną przyczyną takich problemów jest wilgotność: powietrze jest albo zbyt wilgotne, albo zbyt suche
• Musisz zanieść ukulele do lutnika, który wyprostuje albo wymieni gryf
• Dodatkowo pomyśl o nawilżaczu lub osuszaczu powietrza do pomieszczenia, w którym trzymasz ukulele

Mostek

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Końcówki strun czegoś dotykają albo po prostu przeszkadzają i powodują grzechotanie.

• Po prostu przytnij struny

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Gdy naciskasz na mostek, ukulele przestaje brzęczeć.

• Mostek jest poluzowany
• Sprawdź, czy między mostkiem a pudłem ukulele nie ma szczelin
• Spróbuj skleić je ponownie albo wciśnij w szczeliny małe paski drewna lub papieru
• To rozwiązanie tymczasowe. Tym problemem powinien zająć się ktoś doświadczony.

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Gdy naciskasz na siodełko, ukulele przestaje brzęczeć.

• Siodełko jest poluzowane
• Może zostało zbyt mocno zeszlifowane i nie siedzi już ciasno w mostku
• Możesz spróbować wypełnić szczeliny kilkoma paskami papieru
• Możesz też kupić nowe siodełko i dopasować je papierem ściernym do mostka swojego ukulele

[JAK TO ROZPOZNAĆ] Struny brzęczą i drgają na samym siodełku.

• To znaczy, że siodełko jest pewnie zbyt płaskie
• Obrazek progu zerowego powyżej (sekcja “Główka”) sprawdzi się też jako odniesienie dla siodełka
• Po prostu spiłuj je odrobinę, żeby zamiast płaskiej powierzchni powstał kąt

Podsumowanie: jak naprawić brzęczące ukulele

Mam nadzieję, że opisane wyżej przyczyny i naprawy pomogą ci pozbyć się irytującego brzęczenia ukulele. Jeśli powyższe sposoby nie pomagają, warto odwiedzić lutnika. Powodzenia!

Brzęczenie nie odpuszcza?

Zawsze śmiało skontaktuj się ze mną, gdy potrzebujesz więcej informacji o naprawianiu brzęczącego ukulele.

Chcesz wiedzieć, jaki jest najlepszy sposób na podróżowanie z ukulele?