Hoe je het zoemen van je ukelele kunt verhelpen

Je bent vast wel eens het probleem tegengekomen dat je ukelele gaat brommen. Het maakt een ontzettend irritant zoemend of rammelend geluid als je een snaar aanslaat of over je instrument strijkt. Gelukkig is de oorzaak van het brommen meestal heel makkelijk te achterhalen. Het verhelpen van het brommen van je ukelele kost maar een paar minuten.

Wat is de belangrijkste oorzaak van een zoemende ukelele? Hoe kun je de oorzaak van het zoemen opsporen? Hoe kun je het verhelpen? Sommige oplossingen zijn heel eenvoudig, maar een paar zijn wat lastiger en vereisen een permanente aanpassing aan je ukelele. Als je dit liever niet zelf doet, breng je instrument dan naar je plaatselijke muziekwinkel.

Eerst even dit: deze handleiding gaat over zoemende en rammelende geluiden. Als je probleem juist is dat de toonhoogte te laag of te hoog wordt, dan heb je de handleiding nodig over waarom je instrument niet goed gestemd blijft.

Is het de ukelele die zoemt of ben ik het?

De belangrijkste factor die het geluid van je ukelele beïnvloedt, ben jijzelf. Als het brommen net is begonnen, kun je dit gedeelte overslaan. Als je een beginnende ukelelespeler bent en altijd al last hebt gehad van een brommend geluid, lees dan vooral verder!

Zorg ervoor dat je de snaren stevig genoeg tegen de hals drukt. Druk niet te hard, want dan doe je je vingers alleen maar pijn. Aan de andere kant wil je ook niet dat je vingers te los zitten, want dan gaat de snaar ongecontroleerd trillen en krijg je een zoemend geluid.

Als je een noot of akkoord speelt, leg je vingers dan niet precies tussen twee frets in, en ook niet bovenop een fret. Zet je vinger direct achter de fret. Dat maakt het niet alleen veel makkelijker om de snaren in te drukken, maar je zult merken dat het die vervelende ruis meteen verhelpt.

Raak geen snaren aan die je niet hoort aan te raken. Dat leidt gegarandeerd tot gedempte of zoemende snaren. Oefening baart kunst!

De belangrijkste tip? Probeer het rustig aan te doen. Als je net begint met ukelele spelen, speel dan akkoorden en wissel langzaam tussen de akkoorden. Je kunt het zelfs een beetje overdrijven totdat je die akkoorden onder de knie hebt. Toets de snaren één voor één aan en pas de positie van je vingers aan totdat je elke snaar duidelijk hoort. Neem de tijd, leer je akkoorden op een rustig tempo en voer het tempo daarna beetje bij beetje op.

Blijf je concentreren op de coördinatie tussen je rechter- en linkerhand. Je handen moeten in harmonie met elkaar bewegen. Als je je hand van de toets haalt voordat je klaar bent met de plectrumbeweging, wordt je noot gedempt en klinkt het niet goed.

Maakt je ukelele nog steeds een zoemend geluid? Laten we er eens wat dieper op ingaan!

Zoek, identificeer en verhelp het zoemgeluid

Als je techniek helemaal klopt, speel dan open snaren (zonder ze op de toets in te drukken) en luister goed of je ukulele gaat brommen. Die brom kan bij de stemknoppen (kop), de topkam, de zadel, de brug, de klankkast of bij de frets zitten (= snaarbrom). Het kan ook een combinatie van meerdere onderdelen zijn.

Kop

[IDENTIFICEREN] Dempt de snaren door ze ingedrukt te houden en schud je ukelele. Je hoort een rammelend geluid uit de kop komen.

• De belangrijkste oorzaak hiervan is loszittende onderdelen bij de kop of de body
• Controleer of de stemknoppen rammelen: zo ja, draai dan de schroeven vast
• De tandwielen zijn misschien versleten en moeten worden vervangen
• Knip de touwtjes af als je dat nog niet hebt gedaan
• Als je andere hardware hebt, zorg er dan voor dat je ook daar de schroeven vastdraait

[IDENTIFICEREN] Je ukelele zoemt niet als je de eerste fret afdekt. Als je druk uitoefent op de snaren achter de topkam (net voor de stemknoppen), hoor je het zoemen.

• De snaren trillen in de groeven van de topkam
• De groeven in de moer zijn waarschijnlijk te vlak (zie afbeelding)
• Los dit probleem op door de groef schuin af te vijlen
• Hierdoor wordt het enige drukpunt kleiner

Hoofdtekst

[IDENTIFICEREN] Nadat je alle schroeven hebt aangedraaid, hoor je nog steeds rammelende geluiden als je je ukelele schudt terwijl de snaren gedempt zijn.

• Kijk of je een klein scheurtje in de klankkast ziet dat misschien trilt. Als je er een vindt, kun je je vinger op het scheurtje houden en een akkoord aanslaan om te controleren of dat scheurtje inderdaad het zoemende geluid veroorzaakt. Als dat zo is, breng de gitaar dan naar de winkel, want je hebt een gitaarbouwer nodig om dit voor je te repareren. Een tijdelijke oplossing kan zijn om het scheurtje op te vullen met een klein stukje hout of een strookje papier
• Er zit misschien iets los in je ukelele: kijk met een zaklamp en een spiegel of er een losse draad (bij een elektrische ukelele) of andere losse onderdelen in zitten

Toets en hals

[IDENTIFICEREN] Je ukelele bromt als je open snaren bespeelt, maar niet als je de eerste fret afdrukt.

• Dit kan komen door versleten snaren: probeer je snaren eens te vervangen
• Misschien zit je moer te laag. Leg een klein stukje papier onder de moer, anders moet dit door een vakman worden gerepareerd
• Kijk ook eens bij het gedeelte over de ‘kop’ hierboven voor problemen met de topkam

[IDENTIFICEREN] De snaren zoemen over de toets en dat zoemen wordt sterker naarmate je hoger of lager op de toets speelt.

• Je snaarhoogte is waarschijnlijk te laag. De makkelijkste oplossing is om gewoon een strookje papier onder het zadel te leggen om het iets hoger te zetten. Hierdoor gaat de snaarhoogte omhoog en zou het snorren van de snaar moeten stoppen. Het zorgt er echter wel voor dat de trillingen die door de klankkast gaan iets minder worden, waardoor het volume wat lager wordt
• Je kunt een nieuw zadel kopen en het zelf monteren (dat is prima te doen). Gebruik schuurpapier om het aan je ukelele aan te passen en stel de snaarhoogte af

[IDENTIFICEREN] Je ukelelesnaren piepen als je bepaalde noten op de toets speelt.

• Vijl de frets bij waar het piepen zit
• Als je je ukelele niet permanent wilt aanpassen, kun je hetzelfde doen als in de vorige oplossing (de snaarhoogte verhogen)

[IDENTIFICEREN] Als je goed naar de hals van je ukelele kijkt, zie je dat deze krom is (hetzij bol, hetzij hol).

• De belangrijkste oorzaak van dit soort problemen is het vochtgehalte: de lucht is ofwel te vochtig, ofwel te droog
• Je moet je ukelele naar een gitaarbouwer brengen om de hals recht te laten zetten of te laten vervangen
• Daarnaast moet je eens kijken of je een luchtbevochtiger of -ontvochtiger kunt aanschaffen voor de kamer waar je je ukelele bewaart

Brug

[OORZAAK] De uiteinden van de snaren raken ergens tegen aan of zitten gewoon in de weg, waardoor er een rammelend geluid ontstaat.

• Knip de touwtjes gewoon af

[IDENTIFY] Als je druk uitoefent op de brug, stopt je ukelele met trillen.

• Je hebt een losse brug
• Controleer of er ruimte zit tussen de brug en de klankkast van je ukelele
• Probeer ze weer aan elkaar te lijmen of steek er kleine strookjes hout of papier tussen
• Dit is een tijdelijke oplossing. Het is een probleem dat door iemand met ervaring moet worden opgelost.

[IDENTIFICEREN] Als je wat druk uitoefent op je zadel, houdt de ukelele op met trillen.

• Je zadel zit los
• Misschien is het te veel geschuurd, waardoor het niet meer goed in de brug past
• Je kunt proberen de gaten op te vullen met een paar strookjes papier
• Je kunt ook een nieuw zadel kopen en het met schuurpapier zo bewerken dat het op de brug van je ukelele past

[IDENTIFICEREN] De snaren zoemen en trillen op het zadel zelf.

• Dit betekent dat het zadel waarschijnlijk te plat is
• De afbeelding hierboven van de moer (onderdeel „kopstuk“) kun je gebruiken als voorbeeld voor het zadel
• Vijl het gewoon een beetje bij, zodat er een hoek ontstaat in plaats van een vlak oppervlak

Conclusie: hoe je het zoemen van een ukelele verhelpt

Hopelijk helpen de hierboven beschreven oorzaken en oplossingen je om dat vervelende zoemende geluid van je ukelele weg te krijgen. Als de bovenstaande oplossingen niet helpen, is het misschien een goed idee om naar een gitaarbouwer te gaan. Veel succes!

Wil je meer informatie?

Neem gerust contact met me op als je meer informatie nodig hebt over het verhelpen van het brommen van je ukelele.

Ben je benieuwd wat de beste manier is om met een ukelele te reizen?