Zo onderhoud je je ukelele

In deze gids geef ik je een paar tips over hoe je goed voor je ukelele zorgt. Hoe onderhoud je hem zodat hij in goede staat blijft? En wat komt daar precies bij kijken?

Misschien vraag je je af of je je ukelele regelmatig moet schoonmaken en van nieuwe snaren moet voorzien. Wist je dat je ook op de luchtvochtigheid moet letten? En als je op reis gaat, is een hoes of koffer geen overbodige luxe.

Hoe zorg je goed voor je ukelele? Vervang af en toe de snaren

Gewone Aquila ukelelesnaren (sopraan, concert, tenor, bariton) krijg je maar moeilijk versleten. Toch zie je in sommige gevallen signalen dat het tijd is voor een nieuwe set.

• Je moet je ukelele veel vaker stemmen dan vroeger.
• De snaren voelen niet meer zo glad aan. Misschien zitten er inkepingen in, veroorzaakt door het indrukken tegen de frets.
• Je ukelele klinkt niet meer zo goed. De klank is minder zuiver, minder helder en minder luid dan het hoort.

Zet je nieuwe snaren op, vervang dan niet alleen die ene snaar die er slecht aan toe is. Vervang ze allemaal tegelijk, want de rest is waarschijnlijk ook versleten. Oude snaren hebben sowieso een andere spanning.

Zie je geen van deze signalen, dan bepaal je zelf wanneer je nieuwe snaren opzet. Dat hangt af van hoeveel je speelt en hoe “hard”. Sommige mensen vervangen ze na een paar weken, anderen pas na een paar maanden.

Zelf vervang ik ze meestal om de 4-6 maanden, en als er een snaar breekt is het natuurlijk altijd het moment om over een nieuwe set na te denken.

Moet ik me zorgen maken over luchtvochtigheid en mijn ukelele?

Luchtvochtigheid heeft invloed op alles wat van hout is, en zeker op houten instrumenten. Let op: massieve ukeleles zijn er veel gevoeliger voor dan gelamineerde. Wikipedia legt het zo uit: “luchtvochtigheid is de hoeveelheid waterdamp in de lucht“.

Hout is een natuurlijk materiaal dat uitzet bij veel vocht, omdat het waterdamp opneemt. Het hout zwelt op en dat geeft vervormingen, zoals een hals die krom trekt en een intonatie die niet meer klopt. Verliest het hout waterdamp doordat de luchtvochtigheid laag is of daalt, dan krimpt het. Dat kan je ukelele serieus beschadigen, met scheuren als gevolg.

Met andere woorden: goed voor je ukelele zorgen betekent ook op de luchtvochtigheid letten.

Wat is dan de juiste luchtvochtigheid? Voor ukeleles ligt die tussen 45% en 55%. Op de meeste plekken ter wereld zit je rond die waarden, maar het kan flink schelen per seizoen. Dat de waarde af en toe boven of onder die grenzen schiet, is geen probleem. Blijft ze permanent heel laag of heel hoog, dan wordt het tijd om iets te doen.

Wat kun je doen?

• Te droog: koop een fatsoenlijke bevochtiger. Er zijn best wat betaalbare instrumentbevochtigers te vinden. Mijn favoriet is de Oasis-bevochtiger, die ik zelf gebruik, en ze maken er eentje speciaal voor ukeleles. Hij werkt heel makkelijk en doet gewoon wat hij moet doen. Van dezelfde firma koop je ook een hygrometer die de temperatuur en de luchtvochtigheid vrij nauwkeurig meet. Ik heb daarnaast veel goeds gehoord over de D’Addario humidipak en de D’Addario ukulele humidifier pro (op de foto hierboven). Ik heb in het verleden met ze mogen samenwerken en kan ze met een gerust hart aanraden.
• Te vochtig: dit probleem los je helaas minder makkelijk op. Misschien moet je investeren in een luchtontvochtiger voor de kamer waar je ukelele staat. Kan dat niet, berg hem dan altijd op in een koffer met silicagel of droogkorrels als je niet speelt.

Heb je een koffer nodig? Is een hoes niet genoeg?

Er spelen een paar dingen mee bij de vraag of je een koffer nodig hebt. Uiteindelijk blijft het gewoon een persoonlijke keuze.

• Wat ga je met je ukelele doen? Reis je veel, dan is een harde koffer zeker het overwegen waard. Speel je vooral thuis en neem je je ukelele alleen af en toe mee naar vrienden, dan volstaat een hoes. Deze kleurrijke HOT SEAL ukelelehoezen in rugzakmodel zijn goedkoop en goed gevoerd, zodat je ukelele beschermd blijft. Denk wel aan het vorige stuk over luchtvochtigheid. Is het bij jou heel vochtig, dan komt een koffer goed van pas.
• Hoeveel heeft je ukelele gekost? Bij een ukelele van $50-$100 is het meestal niet de moeite om er een koffer bij te kopen die ongeveer evenveel kost. Kostte je ukelele $200 of meer, dan is een harde koffer zeker het overwegen waard. Heb je een ukelele van $500 of meer? Geen twijfel mogelijk, koop een koffer! Mijn favoriete koffer aller tijden is de tweed koffer van Kala. Ik gebruik hem voor mijn Kala tenor-ukelele in limited edition, van massief golden acacia. Ik heb er wel maar eentje, want hij is vrij duur en lastig te vinden. Andere opties die ik in het verleden heb kunnen testen en die ik aanraad, zijn de mooie tweed koffers van Crossrock, en dan vooral hun Master Series en de zwarte van Gator Cases.

Goed voor je ukelele zorgen? Maak hem schoon!

Hoe zorg je goed voor je ukelele? Denk eraan om hem af en toe schoon te maken. Een ukelele schoonmaken werkt bijna precies hetzelfde als bij een gitaar.

Terwijl je speelt, laten je vingers zweet achter dat het hout en de lak op den duur aantast. Het blijft op het oppervlak liggen en houdt daar nog meer stof en vuil vast.

Hoe los je dat op? Simpel: gebruik een beetje Dunlop 65 lemon oil. Dit is de beste reiniger voor de toets die ik ken en ik gebruik hem al jaren. Wrijf je toets er om de 4-6 maanden mee in en hij blijft zo goed als nieuw.

En het hout zelf? Even schoonmaken en poetsen is genoeg om het weer zo mooi mogelijk te laten glanzen. Naast reiniger voor de toets maakt Dunlop ook heel goede poetsmiddelen.

Conclusie

De ukelele is een heerlijk klein instrument en het onderhoud kost je nauwelijks tijd. Berg hem bijvoorbeeld op in zijn koffer of hoes als je niet speelt. Zorg je goed voor je ukelele, dan speel je er met veel meer plezier op. En een goed onderhouden instrument klinkt zelfs beter!

Vragen over vocht, koffers of schoonmaken?

Neem gerust contact met me op als je meer wilt weten over het onderhoud van je ukelele.

Ook interessant: zo los je gerammel op je ukelele op.

Sommige links op deze pagina zijn Amazon-affiliatelinks. Als Amazon-partner verdient UkuTabs aan in aanmerking komende aankopen, zonder extra kosten voor jou.