Jak podłączyć przetwornik do ukulele

Bill, znany jako “Calypso_Poet” (na dawnych forach Ukuworld), zadał bardzo ciekawe pytanie, z którym wcześniej się nie spotkałem. Ma ‘akustyczne’ ukulele i chciał się dowiedzieć, jak je zelektryfikować. Czyli jak połączyć ukulele z przetwornikiem (pickup), innymi słowy: jak dodać do ukulele jakiś rodzaj przetwornika, żeby dało się je nagłośnić.

Przetwornik słowami Wikipedii

Przetwornik to urządzenie, które wychwytuje lub rejestruje drgania mechaniczne wytwarzane przez instrumenty muzyczne. Następnie zamienia je na sygnał elektryczny, wzmacniany przez wzmacniacz instrumentalny. Efekt? Dźwięk muzyczny wydobywający się z głośnika umieszczonego w kolumnie.

Sam nie ująłbym tego lepiej. Przetworniki istnieją od lat 30. XX wieku. Pozwalają nagłośnić dźwięk płynący z naszego ukulele. Te same drgania, które trafiają do pudła rezonansowego twojego ukulele i tworzą ten uroczy dźwięk, może też przechwycić przetwornik. A to znaczy, że można je wzmocnić i przekazać przez głośnik. Ukulele z przetwornikiem pozwala grać dla większej publiczności. Daje też możliwość dodania fajnych efektów przy nagłośnieniu.

Ostatnio pojawiło się mnóstwo różnych przetworników zaprojektowanych specjalnie do ukulele. Jeśli patrzysz na nie pierwszy raz, łatwo się pogubić. Żeby było prosto, można je podzielić na dwie główne grupy: przetworniki aktywne i pasywne.

Ukulele z pasywnymi przetwornikami piezo

W gitarach elektrycznych pasywne przetworniki są zwykle magnetyczne. Nie wchodząc w szczegóły: składają się z wielu zwojów miedzianego drutu nawiniętych wokół magnesu trwałego, najczęściej z alnico lub ceramiki. Taka konstrukcja wymaga jednak stalowych strun, więc nie zadziała na ukulele ze strunami nylonowymi.

Pasywne przetworniki do ukulele używają zamiast tego elementów piezo: małych kryształów, które generują drobny prąd elektryczny, gdy drgania ukulele wywierają na nie nacisk. Ten prąd odzwierciedla konkretne drganie i można go wzmocnić oraz zamienić na dźwięk.

Ze względu na swoją konstrukcję te przetworniki wysyłają ‘surowy’ sygnał ze strun ukulele prosto do wzmacniacza lub głośnika (z preampem). Dają pełniejszy i bardziej naturalny dźwięk. Są też dużo lżejsze niż przetworniki aktywne (czytaj dalej, żeby dowiedzieć się dlaczego).

Problem z pasywnymi przetwornikami polega na tym, że ich słaby, niewzmocniony sygnał może po drodze do wzmacniacza złapać sporo przydźwięku i zakłóceń z otoczenia. Pasywne przetworniki są też dość podatne na sprzężenia, gdy mocno je podkręcisz. Kolejna wada: potrzebują zewnętrznego preampu. To znaczy, że nie podłączysz ukulele bezpośrednio do głośnika. Za to każdy wzmacniacz akustyczny (gitarowy) sprawdzi się bez problemu.

Większy zakres dynamiki

Mimo swoich wad pasywne przetworniki mają większy zakres dynamiki. Jeśli lubisz przechodzić od szeptu do krzyku, pasywny zestaw prawdopodobnie najlepiej dopasuje się do twojego stylu gry. Co więcej, te modele zwykle gubią detale wysokich częstotliwości i podbijają niższe, co daje im cieplejsze brzmienie.

Kremona (KNA) UK-1 to pasywny przetwornik do ukulele, którego montaż nie jest wcale taki trudny. Jest dość popularny, ładnie wygląda dzięki drewnianej obudowie, jest łatwy w użyciu, zupełnie nie ingeruje w twoje ukulele i pasuje do większości modeli. Najlepiej zamontować go przy okazji wymiany strun, pomoże ci w tym przewodnik po wymianie strun.

Jeśli chcesz pójść o krok dalej i nie boisz się wywiercić w ukulele (małej) dziury, podwójny zestaw przetworników piezo będzie dla ciebie idealny. K&K to bardzo popularny producent pasywnych przetworników nie tylko do ukulele, ale też do gitar, mandoliny i banjo. Montaż mocniej ingeruje w instrument, ale po instalacji różnica jest praktycznie niewidoczna. Nie ma też zamieszania z ponownym montażem przy każdej wymianie strun, jak w przypadku UK-1 od Kremony. Dzięki podwójnemu układowi “w pudle” brzmią bardziej naturalnie.

Ukulele z aktywnymi przetwornikami

Aktywne przetworniki łączą ten sam rodzaj elementu piezo z wbudowanym aktywnym preampem, zasilanym zwykle baterią 9V (albo typową CR2032 3V). To znaczy, że sygnał jest wzmacniany od razu na ukulele lub w jego wnętrzu, jeszcze zanim dotrze do głośnika.

Aktywne przetworniki mają niższy naturalny sygnał wyjściowy (czyli przed preampem), są mniej podatne na szumy z otoczenia i pod tym względem działają dużo ciszej. Aktywny preamp sprawia jednak, że te przetworniki mają zwykle znacznie wyższe wzmocnienie na wyjściu niż modele pasywne. Pamiętaj tylko, że zakres dynamiki będzie mniejszy. Brzmieniowo bywają opisywane jako ‘sterylne’ lub ‘zimne’.

Zdecydowanie najpopularniejszym aktywnym systemem jest przetwornik do ukulele L.R. Baggs FIVE.O, który zbiera właściwie same pozytywne opinie. Trzeba się jednak liczyć z niemałą ceną, około 150 dolarów.

A co z umiejscowieniem przetwornika na ukulele?

Kiedy już zdecydujesz, której techniki chcesz używać (pasywnej czy aktywnej), musisz jeszcze pomyśleć o typie przetwornika.

Przetworniki Soundboard Transducers (SBT)

Przetworniki SBT przykleja się do pudła ukulele, tak działa np. przetwornik K&K Sound Aloha Twin. Można je zamontować wewnątrz albo na zewnątrz. Ten rodzaj przetwornika przechwytuje drgania strun, gdy je szarpiesz albo w nie bijesz. Umiejscowienie czujników SBT jest bardzo ważne, więc zawsze uważnie czytaj instrukcję. Przetworniki SBT dają bardziej naturalne i pełniejsze brzmienie niż przetworniki UST (o nich za chwilę).

Przetworniki Under Saddle Transducer (UST)

Przetworniki UST montuje się na dnie rowka siodełka w mostku. Siodełko drga, gdy szarpiesz struny albo w nie bijesz, a te drgania przechodzą przez UST. Montaż jest trudniejszy, bo trzeba wywiercić dziury na okablowanie, a między przetwornikiem a siodełkiem musi być bardzo dobry kontakt. Bardzo popularny aktywny przetwornik L.R. Baggs FIVE.O to właśnie UST, często używany przez występujących na żywo ukulelistów.

Przetworniki Saddle Block Transducer

Przetworniki saddle block wsuwa się między struny a siodełko, gdzie mocno trzymają je same struny, tak jak Kremona (KNA) UK-1. Montaż jest łatwy i nie wymaga żadnych modyfikacji ukulele.

Podsumowanie: ukulele z przetwornikiem

Mam nadzieję, że ten miniprzewodnik po przetwornikach do ukulele dał ci przewagę na start w poszukiwaniach przetwornika, który pasuje ci najbardziej! Aktywny czy pasywny? SBT, UST czy saddle block? Każdy brzmi inaczej i nie ma jednego przetwornika, który spełni potrzeby wszystkich.

Nie wiesz, który przetwornik wybrać?

Śmiało skontaktuj się ze mną, gdy tylko będziesz potrzebować więcej informacji o łączeniu ukulele z przetwornikiem.

Chcesz też dowiedzieć się, jak czytać tabulaturę?

Niektóre linki na tej stronie to linki afiliacyjne Amazon. Jako uczestnik programu Amazon Associates, UkuTabs zarabia na kwalifikujących się zakupach bez dodatkowych kosztów dla ciebie.