Low-G kontra high-G: jaka jest różnica?

“Czym jest strojenie low-G?” “Dlaczego moje ukulele tak dzwoni?” “Czy powinienem przejść na low-G?” Jeśli wpisywałeś w Google którekolwiek z tych pytań, nie jesteś sam. Każdy z nas tak miał: patrzysz na swoje ukulele i zastanawiasz się, co właściwie znaczy to małe g. Dobra wiadomość: to drobna zmiana o dużym wpływie na brzmienie, a po tym przewodniku będziesz dokładnie wiedzieć, które z tych dwóch strojeń pasuje do tego, jak grasz.

Na początek: czym naprawdę jest standardowe strojenie

Twoje ukulele prawie na pewno przyjechało nastrojone w standardowym gCEA. Te cztery litery to dźwięki twoich pustych strun, od 4. struny (tej najbliżej twarzy, kiedy trzymasz ukulele w pozycji do grania) w dół do 1. struny (tej najbliżej podłogi).

Teraz część, która zaskakuje większość początkujących. W standardowym strojeniu to górne g jest reentrant (= struny nie idą po prostu od najniższej do najwyższej, jedna z nich wskakuje z powrotem w górę). Dźwięk g na 4. strunie jest nastrojony WYŻEJ niż C na 3. strunie. Leży właściwie blisko strun E i A, a nie pod nimi.

Wyobraź sobie zespół wokalny, w którym spodziewasz się głosów ułożonych od najniższego do najwyższego, ale jeden nagle wyskakuje do góry. Ten mały przeskok to sekret klasycznego brzmienia ukulele.

Nie masz pewności, czy twoje ukulele jest nastrojone? Skocz do stroika do ukulele online i sprawdź to, zanim poczytasz dalej.

High-G (reentrant): klasyczne brzmienie ukulele

High-G to strojenie, z którym przychodzi większość ukulele, i to jest brzmienie, które masz w głowie, kiedy wyobrażasz sobie ukulele. Jasne, iskrzące i słodkie.

Ten słynny motywik “my dog has fleas”? Przejedź biciem po pustych strunach, a od razu go usłyszysz. Tak dzwoni właśnie przez to reentrant g. Najwyższy dźwięk chowa się w środku twoich akordów, zamiast siedzieć na samym dole, więc bicie wybrzmiewa jasną, iskrzącą się kiścią dźwięków, a nie równym przebiegiem od najniższego do najwyższego.

Świetnie sprawdza się do bicia, wspólnego śpiewania i piosenek przy ognisku. Jeśli dopiero zaczynasz i chcesz głównie bić w struny i śpiewać, high-G jest twoim przyjacielem. Zostań przy nim.

Low-G (liniowe): większy zakres i pełniejszy dół

Low-G zostawia struny C, E i A dokładnie takie same. Zmienia się tylko 4. struna. Cienką strunę high-g wymieniasz na grubszą, nastrojoną całą oktawę niżej (= ta sama nazwa dźwięku, tylko dużo głębiej).

Teraz cztery struny układają się w równą linię od najniższej do najwyższej, dokładnie jak cztery górne struny gitary, tylko nastrojone trochę wyżej. To się nazywa strojenie liniowe, bo wysokość dźwięku rośnie po kolei, bez przeskoku.

Co ci to daje? Cały dodatkowy kawałek dolnego rejestru pod tym, co grasz. Melodie brzmią gładziej, fingerpicking bogaciej, a solówki nagle mają pełniejszy, okrąglejszy dół. Kosztem jest to, że tracisz część tego charakterystycznego dzwonienia. Całość odrobinę bardziej ciągnie w stronę gitary.

Moim zdaniem różnica robi się naprawdę słyszalna w chwili, w której zaczynasz wygrywać pojedyncze dźwięki. Jedno ukulele trzymam w strojeniu low-G wyłącznie do fingerpickingu i brzmi jak zupełnie inny instrument, w najlepszym możliwym sensie.

High-G kontra low-G w skrócie

Pamiętaj, w grę wchodzi zawsze tylko 4. struna. Struny C, E i A zostają na swoim miejscu, niezależnie od tego, do którego obozu dołączysz.

Czy to zmienia moje akordy?

Dobre pytanie, a krótka odpowiedź brzmi: nie. Twoje chwyty są dokładnie takie same w obu strojeniach. Otwarte C dalej jest otwartym C.

Ten sam palec ląduje na tym samym progu, tak czy siak. Low-G dokłada tylko głębszy dźwięk na spodzie niektórych akordów. Możesz więc przejść na nie, nie ucząc się od nowa ani jednego chwytu. Uwierz mi, to ulga (dla mnie była, kiedy się o tym dowiedziałem).

Kto powinien wybrać co?

Jeśli dopiero zaczynasz, a głównie bijesz w struny i śpiewasz, zostań przy high-G, z którym przyszło twoje ukulele. To tradycyjne brzmienie i nie masz tu czego naprawiać.

Jeśli kochasz fingerpicking, chcesz grać melodie i solówki albo po prostu marzysz o większym zakresie w dole, spróbuj low-G. Osoby, które przesiadły się z gitary, też często czują się przy nim jak u siebie.

Szczerze mówiąc, nie musisz wybierać raz na zawsze. Ja gram na high-G do codziennego bicia, a osobne ukulele w low-G trzymam na spokojniejsze sesje z fingerpickingiem. Sporo grających kończy z jednym i drugim.

Jak przejść na low-G

Dobra wiadomość jest taka, że to tanie i proste. Nie potrzebujesz nowego ukulele.

Kup pojedynczą strunę low-G albo cały komplet strun low-G. Robi je Aquila i kilka innych marek, a więcej opowiada o nich mój przewodnik po najlepszych strunach do ukulele. Zdejmij starą 4. strunę, załóż na jej miejsce nową low-G i nastrój ją.

Jedna mała uwaga. Część strun low-G jest owijana (= opleciona cienkim metalowym drucikiem, jak struna gitarowa) i odrobinę grubsza niż rowek, w którym siedzi w progu zerowym (= tej małej listewce z nacięciami na górze gryfu). Jeśli nowa struna wydaje się ściśnięta albo nie chce dobrze usiąść, lutnik spiłuje ten jeden rowek o włos szerzej w kilka minut. Lżejsza, nieowijana struna low-G zwykle wchodzi od razu i bez żadnych ceregieli.

Tak czy inaczej, nastrój potem ukulele od nowa i daj strunie dzień na ułożenie się. Nowe struny zawsze trochę schodzą ze stroju, kiedy się rozciągają.

Chcesz zajrzeć dalej niż te dwa strojenia? Może spodoba ci się mój przewodnik po różnych strojeniach ukulele albo zastanawiasz się, przy którym z nich fingerpicking wchodzi najłatwiej?

Mam nadzieję, że po tym przewodniku różnica między low-G a high-G jest dla ciebie jasna i wiesz, które strojenie pasuje do twojego grania. Ćwicz dalej i baw się dobrze! Zawsze śmiało skontaktuj się ze mną, kiedy potrzebujesz więcej informacji o strojeniach ukulele. Powodzenia i dobrej zabawy!