Oefenen met een metronoom

Wil je optreden als muzikant, maar zit je met je verkeerde timing? Wil je je ritme verbeteren? Geen zorgen, de metronoom is je vriend en deze gids helpt je begrijpen hoe je met een metronoom oefent.

Wat is een metronoom?

Een metronoom is een muzikaal hulpmiddel dat je helpt met het ritme van de noten. Hij doet dat door op vaste, regelmatige intervallen een geluid te maken. Zodra je weet hoe je met een metronoom oefent, leer je snel en efficiënt ritmische en technische vaardigheden. Een metronoom kan je bij elk muziekinstrument helpen.

Soorten metronomen

Er zijn vier grote categorieën metronomen. De klassieke of analoge, de elektrische of digitale, de online metronomen en de apps. Geen enkele is van zichzelf beter dan de rest, kies gewoon waar jij je het prettigst bij voelt.

Klassieke metronomen

Klassieke metronomen werken handmatig. Ze hebben geen stroom of batterij nodig. Bovendien hebben ze een vintage look waar sommige mensen dol op zijn. Deze metronomen houden een stabiel tempo aan, maar qua nauwkeurigheid kunnen ze niet op tegen digitale metronomen.

Deze metronomen hebben een omgekeerde slingerstaaf met een verschuifbaar metalen gewicht. Je verandert het tempo door dat metalen gewicht omhoog of omlaag te schuiven over de slinger. Wil je een trager tempo, schuif het gewicht dan omhoog en omgekeerd. Deze metronomen staan ook bekend als analoge of ouderwetse metronomen.

Elektrische metronomen

De meeste metronomen die vandaag te koop zijn, zijn elektrische metronomen. Dat zijn digitale metronomen die stroom of een batterij nodig hebben. Je haalt ze zonder moeite in elke muziekwinkel.

Een elektrische metronoom werkt volgens hetzelfde principe als een polshorloge. Er zit een kwartskristal in dat de nauwkeurigheid tot in het extreme bewaakt. Deze metronomen hebben een simpele aan/uit-knop. Een geavanceerdere elektrische metronoom heeft daarnaast vaak nog andere functies, zoals meerdere klanken, verschillende tempo’s, een flitslicht… die je op allerlei manieren kunnen helpen.

Online metronoom

Verder zoeken hoeft niet, gebruik de gratis UkuTabs-metronoom. Stel elk tempo in, gebruik de tapfunctie om de BPM van een nummer te vinden en laat hem gewoon lopen terwijl je oefent. Google heeft ook een simpele metronoom in zijn zoekresultaten zitten, maar de onze heb ik gebouwd met ukelele-oefenen in gedachten.

Metronoomapps

Je kunt ook een metronoomapp downloaden op je Android- of iOS-smartphone. Ga gewoon naar de Play Store en zoek op metronoom. Sommige van die apps werken zelfs als je geen internetverbinding hebt. Voor bepaalde functies heb je wel internet nodig. Probeer er een paar uit en kies de beste voor je oefensessies.

Functies van een metronoom

Flitslicht

Sommige recente metronomen hebben deze flitsfunctie. In plaats van geluid gaat er een lampje aan en uit op een vaste tel. Bij mobiele apps gebruikt hij daarvoor de zaklamp van je telefoon. Dat is handig als je niet wilt dat het geluid van de metronoom stoort terwijl je speelt.

Verschillende klanken

Je kent het vertrouwde tikken van een wandklok vast wel. Datzelfde geluid gebruiken de meeste metronomen. Sommige metronomen komen wel met verschillende klanken, zodat je zelf kiest welke je wilt.

Meetellen

Sommige metronomen tellen mee in plaats van het standaard tik-tik of een andere piep te geven. Zo blijft de muziek gelijklopen met je tellen.

Tapfunctie

De tapfunctie vind je ook in veel online metronomen. Daarmee loop je alle tellen na en kies je het tempo waarop je wilt oefenen. Dat helpt als je niet weet wat je standaardtempo is.

Onderverdelen

Ritme begrijpen is heel belangrijk in muziek en de metronoom leert je dat. Met de onderverdeelfunctie splits je grote tellen op in kleinere eenheden, zodat ze makkelijker te spelen zijn.

Hoe gebruik je een metronoom

Om het tijdsverschil tussen twee tellen te meten gebruiken we een eenheid die BPM of beats per minute heet. Op 60 BPM krijg je dus één tel per seconde. Oefenen met een metronoom is vrij simpel als je deze tips volgt.

Probeer de tel te voelen

Heb je nog geen sterk innerlijk gevoel voor tempo, concentreer je dan op de tellen van de metronoom zonder ukelele te spelen. Knik met je hoofd mee of tik met je voeten. Zo laat je je lichaam de tel “voelen”. Doe dat een paar minuten tijdens een oefensessie. Hoe meer tijd je eraan geeft, hoe vertrouwder het wordt.

Begin op een traag tempo

Begin traag en voer het geleidelijk op terwijl je nummers met een metronoom instudeert. Op een snel tempo starten levert minder op dan op een traag tempo. Kies het tempo waarop je je comfortabel voelt. Zit dat tempo er eenmaal in, trek het dan een paar tellen omhoog. Dat is een van de beste tips die ik zelf gekregen heb toen ik nieuwe fingerpicking-nummers op de ukelele begon te leren.

De metronoom helpt de muzikant om zijn of haar tempo op te voeren. Stel dat je een nummer op 100 BPM wilt spelen. Meteen op dat tempo spelen lukt niet. Begin op een extreem traag tempo van 40-50 BPM, of op wat jij prettig vindt. Merk je dat dat tempo geen probleem meer is, verhoog het dan met een paar tellen, zeg 5 BPM. Zo blijf je het tempo stap voor stap opdrijven tot je op je doeltempo zit.

Splits moeilijke ritmes op

De meeste metronomen hebben een onderverdeelfunctie. Lukt het je bijvoorbeeld niet om kwartnoten op 60 BPM te laten kloppen, zet je metronoom dan op 120 BPM en probeer de achtste noten te voelen. Zo splits je grotere ritmes op in kleinere eenheden en leer je ze een voor een.

Kies eenvoudige oefeningen

Ga niet voor moeilijke oefeningen maar voor eenvoudige, en probeer tijdens je oefensessie geen enkele fout te maken. De metronoom leert je gaandeweg ook hoe je met toonladders en andere technische oefeningen omgaat.

Conclusie

Een metronoom kan heel nuttig zijn voor iedereen die moeite heeft om ritmisch te spelen. En ook sommige professionele muzikanten zeggen dat ze nog dagelijks met een metronoom oefenen. 

In deze gids hebben we de verschillende soorten metronomen besproken, hun functies en hoe je ermee oefent. Oefening baart kunst! Blijf oefenen tot je hetzelfde tempo aanhoudt zonder metronoom. Deel je ervaringen met de metronoom gerust in de reacties.

Klikt het nog niet helemaal?

Neem gerust contact met me op als je meer informatie wilt over oefenen met een metronoom.

Ook interesse in oefeningen om je vingers op te warmen of de ultieme strumgids?